Dudak Kanseri

Dudak kanseri, dudak mukozasından veya vermilion bölgesinden kaynaklanan malign bir tümördür. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Kurumu (IARC) GLOBOCAN 2022 verilerine göre, dünya genelinde yılda yaklaşık 32.200 yeni dudak kanseri vakası tanı alır ve bu vakaların %71,9’u erkeklerde görülür. Erken tanı konulan hastalarda tedavi başarısı yüksektir.

[GÖRSEL ÖNERİSİ: Dudak anatomisi ve kanser bölgeleri şeması — üst dudak, alt dudak ve vermilion sınırını gösteren anatomi infografik — Alt text: “Dudak anatomisi şeması — üst dudak, alt dudak ve vermilion bölgesi”]

Dudak Kanseri Nedir?

Dudak kanseri, dudak dokusundan kaynaklanan ve çoğunlukla skuamöz hücreli karsinom (SHK) tipinde görülen bir malign neoplazmdır. Alt dudak, üst dudaktan 12-15 kat daha sık etkilenir; bunun nedeni alt dudak yüzeyinin güneşe daha fazla maruz kalmasıdır. Dünya genelinde dudak kanseri vakalarının yaklaşık %90’ı alt dudakta gelişir.

Dudak kanseri, baş boyun kanserleri içinde nispeten iyi prognoza sahip bir tümör grubudur. Bunun temel nedeni, lezyonun dışarıdan görülebilir olması nedeniyle erken tanı imkanının yüksek olmasıdır. Ancak tanı geciktiğinde lenf nodu metastazı riski artar ve prognoz olumsuz etkilenir.

Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, dudak kanserinin tanısında en sık atlanan nokta, hastaların dudaktaki küçük yaraları veya kabuklanmaları “basit bir aft” olarak değerlendirip uzun süre doktora başvurmamasıdır. Memorial Şişli Hastanesi’nde gözlemlediğimiz vakalarda, 3 haftadan uzun süren dudak lezyonlarının mutlaka biyopsi ile değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyoruz.

Dudak Kanseri Neden Olur?

Dudak kanserinin gelişiminde çok sayıda risk faktörü rol oynar. Bu faktörler modifiye edilebilir ve edilemez olarak sınıflandırılabilir.

Başlıca Risk Faktörleri

Ultraviyole (UV) radyasyon: Güneşe maruz kalma, özellikle alt dudak kanserinin en önemli nedenidir. Açık havada çalışanlar, tarım işçileri ve güneş altında uzun süre vakit geçirenlerde risk belirgin şekilde artar. IARC verilerine göre, UV radyasyonu Grup 1 karsinojen olarak sınıflandırılmıştır.

Tütün kullanımı: Sigara, puro ve pipo içimi dudak kanser riskini artırır. Özellikle pipo içenlerde alt dudak kanseri insidansı yüksektir. Tütün dumanındaki nikotin ve katran, dudak epitel hücrelerinde DNA hasarına yol açar.

Alkol tüketimi: Aşırı alkol kullanımı, tütünle birlikte sinerjistik etki gösterir. CDC verilerine göre, hem tütün hem alkol kullanan kişilerde oral kanser riski, hiçbirini kullanmayanlara göre yaklaşık 15 kat daha yüksektir.

İnsan papilloma virüsü (HPV): HPV-16 tipi, baş boyun kanserlerinin önemli bir nedeni olup, özellikle orofarengeal kanserlerle ilişkilidir. Dudak kanserindeki rolü daha az belirgin olmakla birlikte, immünsuprese hastalarda risk artışına neden olabilir.

Yaş ve cinsiyet: Dudak kanseri çoğunlukla 50 yaş üzerinde görülür. Erkeklerde kadınlara göre 2 kat daha sık tanı alır; bu fark erkeklerin daha yüksek tütün ve alkol kullanımı ile güneşe maruziyetinden kaynaklanır. Ancak üst dudak kanserlerinde kadınlarda daha yüksek insidans bildirilmiştir; bu durum yüz kozmetik ürünleri ve güneşe maruziyetle ilişkilendirilmektedir.

Risk Faktörü	Göreceli Risk Artışı	Modifiye Edilebilir mi?
Güneşe maruz kalma (UV)	Yüksek (alt dudakta başlıca neden)	Evet
Tütün kullanımı	~5-10 kat	Evet
Alkol + tütün birlikte	~15 kat	Evet
İleri yaş (>50)	Yaşla birlikte artar	Hayır
Erkek cinsiyet	~2 kat	Hayır

[GÖRSEL ÖNERİSİ: Dudak kanseri risk faktörleri infografik — sigara, alkol, güneş ve HPV’nin etkileşimini gösteren — Alt text: “Dudak kanseri risk faktörleri infografik — UV, tütün, alkol ve HPV etkileşimi”]

Dudak Kanseri Nasıl Olur?

Dudak kanseri, epitel hücrelerindeki genetik mutasyonlar sonucu kontrolsüz hücre büyümesi ile gelişir. Bu süreç yıllar içinde yavaş yavaş ilerler ve genellikle öncü lezyonlar (prekanseröz değişiklikler) ile başlar.

Lökoklazi: Beyaz, silinmeyen plaklar şeklinde görülen öncü lezyondur. Dünya genelinde yetişkinlerin %1-5’inde görülür ve SHK riskini 3-5 kat artırır.

Eritroplazi: Kırmızı, düz, bazen ağrılı lezyonlardır. Lökoklaziye göre daha agresif seyirlidir ve malign transformasyon riski %50-90 arasındadır.

Liken planus: Özellikle eroziv tipi, dudak kanserine predispozisyon oluşturabilir. Uzun süreli takip gerektirir.

Bu öncü lezyonlardan kansere geçiş süresi değişken olmakla birlikte, yıllar içinde yavaş ilerleme tipiktir. Erken evrede tanı, hem tedavi başarısını artırır hem de daha koruyucu cerrahi imkanı sunar.

Dudak Kanseri Belirtileri

Dudak kanseri belirtileri, tümörün yerleşim yerine, boyutuna ve evresine göre değişiklik gösterir. Erken evrede belirtiler hafif olabilir ve hastalar tarafından kolayca göz ardı edilebilir.

• 3 haftadan uzun süren ve iyileşmeyen dudak yarası veya ülser
• Dudakta kalınlaşma, sertleşme veya kitle
• Dudakta renk değişikliği (beyaz, kırmızı veya kahverengi lekeler)
• Kanama veya kabuklanma
• Dudakta ağrı veya yanma hissi
• Yüzde veya boyunda şişlik (lenf nodu büyümesi)
• Dudak hareketlerinde kısıtlılık (ileri evre)

Alt Dudak Kanseri Belirtileri

Alt dudak kanserinin belirtileri üst dudakla benzerdir, ancak bazı farklılıklar vardır. Alt dudak daha sık güneşe maruz kaldığı için, lezyonlar genellikle dışa dönük yüzeyde (vermilion sınırında) başlar. Alt dudak kanserinde lenf nodu metastazı, submentyal ve submandibular lenf nodlarına doğru olur. İleri evrede çene kemiği (mandibula) invazyonu görülebilir.

Dudak Kanseri Evreleri

Dudak kanseri evrelemesi, American Joint Committee on Cancer (AJCC) 8. baskı TNM sistemine göre yapılır. Bu sistem, tümör boyutu (T), lenf nodu tutulumu (N) ve uzak metastaz (M) durumunu değerlendirir.

Evre	TNM Tanımı	5 Yıllık Sağkalım
Evre I	T1 (≤2 cm, invazyon derinliği ≤5 mm), N0, M0	%85-90
Evre II	T2 (>2 cm veya invazyon derinliği >5 mm), N0, M0	%70-80
Evre III	T3 veya N1 (tek lenf nodu ≤3 cm), M0	%50-60
Evre IV	T4a/b veya N2-N3 veya M1	%30-40

AJCC 8. baskıda önemli bir değişiklik, invazyon derinliğinin (depth of invasion – DOI) evrelemeye dahil edilmesidir. 5 mm ve 10 mm derinlik eşik değerleri, T1’den T2’ye ve T2’den T3’e geçişi belirler. AJCC 8. baskıya göre yapılan çalışmalarda, toplam hastaların %31’inde evre yükselmesi (upstaging) gözlemlenmiştir.

Dudak Kanseri Tedavisi

Dudak kanseri tedavisi, tümör evresine, yerleşim yerine, hastanın yaşına ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir. Erken evrede tek modalite tedavi yeterliyken, ileri evrede kombine tedavi yaklaşımları uygulanır.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi rezeksiyon, erken evre dudak kanserinde altın standart tedavidir. NCCN kılavuzlarına göre, T1-T2 evre dudak kanserlerinde cerrahi ve radyoterapi benzer sağkalım sonuçları verir; ancak çoğu cerrah cerrahiyi tercih eder çünkü fonksiyonel ve kozmetik sonuçlar daha iyi olabilir.

Rezeksiyon prensipleri: Tümörün 5-10 mm sağlam doku marjı ile çıkarılması hedeflenir. Alt dudak kanserlerinde, küçük lezyonlar primer kapatma ile kapatılırken, büyük defektlerde V-Y ilerletme flebi, Abbe-Estlander flebi veya mikrovasküler serbest doku transferi (free flap) gerekebilir.

Boyun diseksiyonu: T1-T3, N0 evre dudak kanserinde rutin boyun diseksiyonu önerilmez. Ancak tümör kalınlığı 4 mm’yi aşarsa veya klinik lenf nodu tutulumu varsa, selektif boyun diseksiyonu (I-II seviyeleri) düşünülmelidir.

Radyoterapi

Radyoterapi, erken evre dudak kanserinde cerrahiye alternatif olarak kullanılabilir. NCCN kılavuzlarına göre, T1-T2, N0 lezyonlarda dıştan radyoterapi veya brakiterapi uygulanabilir. Brakiterapi, özellikle küçük alt dudak lezyonlarında etkili bir seçenektir.

İleri evre veya pozitif cerrahi marja sahip hastalarda adjuvan radyoterapi önerilir. Postoperatif radyoterapi dozu, yüksek risk alanları için 60-66 Gy (2 Gy/fraksiyon), düşük-orta risk alanları için 45-50 Gy’dir. Cerrahi ile radyoterapi arasındaki tercih aralığı 6 haftayı aşmamalıdır.

Sistemik Tedaviler

İleri evre (T3-T4a) veya metastatik dudak kanserinde kemoradyoterapi kombinasyonu uygulanır. NCCN kılavuzlarına göre, eşzamanlı sisplatin bazlı kemoradyoterapi tercih edilen rejimdir. İndüksiyon kemoterapi (TPE/TPF rejimleri) sonrası radyoterapi veya kemoradyoterapi seçenekleri değerlendirilebilir.

Rekürren/metastatik hastalıkta, immünoterapi ajanları (pembrolizumab, nivolumab) PD-L1 pozitif hastalarda etkinlik göstermektedir. Hedefe yönelik tedaviler (se-tuksimab) ise platin uygunsuz hastalarda alternatif olarak kullanılabilir.

[GÖRSEL ÖNERİSİ: Dudak kanseri tedavi algoritması şeması — evreye göre cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi seçeneklerini gösteren — Alt text: “Dudak kanseri evre bazlı tedavi algoritması şeması”]

Dudak Kanseri Ameliyatı

Dudak kanseri ameliyatı, tümörün tamamen çıkarılmasını ve dudak fonksiyonunun korunmasını hedefler. Ameliyat tekniği, tümörün boyutuna ve yerleşim yerine göre belirlenir.

Cerrahi Teknikler

Küçük lezyonlar (<1/3 dudak): Tam kat rezeksiyon sonrası primer kapatma veya V-Y ilerletme flebi ile rekonstrüksiyon yapılır. Bu işlem lokal anestezi altında gerçekleştirilebilir ve hastanede kalış süresi genellikle 1 gündür.

Orta boy lezyonlar (1/3-2/3 dudak): Abbe-Estlander flebi (çapraz dudak flebi) veya Karapandzic flebi gibi lokal flepler kullanılır. Bu teknikler, ağız çapının korunmasını sağlar.

Büyük lezyonlar (>2/3 dudak): Mikrovasküler serbest doku transferi (radial ön kol flebi, anterolateral uyluk flebi) gerekebilir. Bu işlem genel anestezi altında yapılır ve hastanede kalış süresi 3-5 gündür.

Dudak Kanseri Ameliyatı Sonrası

Ameliyat sonrası dönemde, dudak fonksiyonlarının geri kazanımı ve estetik sonuçların değerlendirilmesi önemlidir.

Erken dönem (ilk 2 hafta): Yara bölgesinde ödem ve morluk normaldir. Ağız hijyeni çok önemlidir; klorheksidin gargarası önerilir. Sıvı ve yumuşak diyetle beslenme başlanır. Dikişler genellikle 7-10. günde alınır.

İyileşme süreci: Tam iyileşme 4-6 hafta sürebilir. Dudağın hareket kabiliyeti, konuşma ve yutma fonksiyonları bu süreçte kademeli olarak düzelir. Doç. Dr. Şengül, klinik pratiğinde ameliyat sonrası 2. haftada başlayan fonksiyonel egzersizlerin (dudak hareketleri, konuşma pratiği) iyileşmeyi hızlandırdığını vurguluyor.

Uzun dönem takip: İlk 2 yıl 3 ayda bir, sonraki 3 yıl 6 ayda bir kontroller planlanır. Her kontrolde dudak muayenesi ve boyun palpasyonu yapılır. Yıllık tiroit fonksiyon testleri (radyoterapi alan hastalarda) önerilir.

Dönem	Beklenen İyileşme	Kısıtlamalar
İlk 1-2 hafta	Yara iyileşmesi, ödem azalması	Sıvı/yumuşak diyet, ağzı geniş açmama
2-4 hafta	Konuşma ve yutma düzelmesi	Sert yiyeceklerden kaçınma
4-6 hafta	Normal diyete dönüş, işe dönüş	Güneş koruyucu kullanımı zorunlu
6+ ay	Tam fonksiyonel iyileşme	Düzenli kontroller, UV koruma

Doç. Dr. Nilay Şengül’ün Klinik Değerlendirmesi

Klinik pratiğimde sıklıkla şunu gözlemliyorum: Dudak kanserinde en iyi tedavi sonuçları, hastanın kendi ağzında fark ettiği küçük değişiklikleri ciddiye alıp erken dönemde başvurduğu vakalarda elde edilir. Memorial Şişli Hastanesi’nde takip ettiğimiz hastalar arasında, 3 haftadan uzun süren dudak yaralarını “geçer” diyerek bekleyenlerin, tanı anında daha ileri evrede olduğunu görüyoruz.

Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, dudak kanserinde erken evre tanı konulan hastalarda, koruyucu cerrahi ile hem kanser kontrolü sağlanabilir hem de dudak estetiği ve fonksiyonu korunabilir. Özellikle alt dudak lezyonlarında, küçük rezeksiyonlar sonrası lokal fleplerle mükemmel fonksiyonel ve kozmetik sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu yaklaşım, hastanın yaşam kalitesini korurken kanser tedavisinin de etkinliğini artırır.

İleri evre dudak kanserlerinde ise multimodal tedavi (cerrahi + radyoterapi ± kemoterapi) şarttır. Bu hastalarda lenf nodu tutulumunun varlığı, prognozu doğrudan etkiler. Bu nedenle preoperatif görüntüleme (BT, MR ve gerekirse PET-BT) ile lenf nodu durumunun tam olarak değerlendirilmesi kritik öneme sahiptir.

Tanıdan İyileşmeye: Süreç Nasıl İlerliyor?

1. İlk Muayene ve Değerlendirme: Hastanın şikayetleri, risk faktörleri (tütün, alkol, güneş maruziyeti) ve aile öyküsü detaylı olarak sorgulanır. Doç. Dr. Şengül, ilk görüşmede hastanın dudaktaki lezyonun ne kadar süredir var olduğunu ve büyüme hızını sormayı özellikle vurguluyor. Fizik muayenede dudak lezyonunun boyutu, sınırları, sertliği ve boyun lenf nodları palpe edilir.
2. Tetkik ve Görüntüleme:
   • Biyopsi: Lokal anestezi altında punch veya insizyonel biyopsi alınır; bu işlem tanı için zorunludur
   • Panoramik radyografi: Çene kemiği (mandibula) invazyonunu değerlendirmek için
   • BT veya MR: Tümör derinliği, lenf nodu tutulumu ve uzak metastaz taraması için
   • PET-BT: İleri evre hastalarda (T3-T4) lenf nodu ve uzak metastaz değerlendirmesi için
3. Evreleme ve Tedavi Planlaması: AJCC 8. baskı TNM sistemine göre evreleme yapılır. Multidisipliner tümör konseyinde (tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, plastik cerrahi, patoloji, radyoloji) bireysel tedavi planı oluşturulur. Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, bu konseyde alınan kararlar, hastanın hem onkolojik hem de fonksiyonel sonuçlarını optimize eder.
4. Cerrahi / Tedavi Uygulaması:
   • Erken evre: Lokal anestezi veya genel anestezi altında rezeksiyon (30-90 dakika)
   • İleri evre: Genel anestezi altında rezeksiyon + boyun diseksiyonu + rekonstrüksiyon (2-5 saat)
   • Adjuvan radyoterapi: Günde 1 seans, haftada 5 gün, toplam 6-7 hafta
5. Hastanede Kalış ve Taburculuk: Küçük rezeksiyonlarda aynı gün taburculuk mümkündür. Büyük rekonstrüksiyon gerektiren vakalarda hastanede kalış süresi 3-5 gündür. Taburculuk sonrası ağız bakımı ve diyet talimatları verilir.
6. Takip ve İzlem: İlk 2 yıl 3 ayda bir, sonraki 3 yıl 6 ayda bir kontroller planlanır. Her kontrolde dudak muayenesi, boyun palpasyonu ve gerektiğinde görüntüleme yapılır. Radyoterapi alan hastalarda 6-12 ayda bir tiroit fonksiyon testi önerilir; çünkü boyun radyasyonu sonrası hastaların %20-25’inde hipotiroidizm gelişebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dudak kanseri ilk belirtileri nelerdir?

Dudak kanseri ilk belirtileri arasında 3 haftadan uzun süren iyileşmeyen dudak yarası, dudakta sertleşme veya kalınlaşma, renk değişikliği (beyaz, kırmızı veya kahverengi lekeler) ve hafif kanama yer alır. Erken evrede ağrı nadirdir; bu nedenle hastalar lezyonu fark etmeyebilir. Dudaktaki herhangi bir değişiklik 2-3 hafta içinde geçmiyorsa mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.

Dudak kanseri nasıl anlaşılır?

Kesin tanı biyopsi ile konulur. Ancak klinik muayenede hekim, lezyonun boyutunu, sınırlarını, sertliğini ve boyun lenf nodlarını değerlendirir. Panoramik radyografi çene kemiği tutulumunu, BT/MR ise tümör derinliğini ve lenf nodu durumunu gösterir. PET-BT, ileri evre hastalarda uzak metastaz taraması için kullanılır.

Dudak kanseri nasıl başlar?

Dudak kanseri genellikle öncü lezyonlarla başlar. Lökoklazi (beyaz plak) en sık öncü lezyondur ve malign transformasyon riski %3-5’tir. Eritroplazi (kırmızı lezyon) daha agresiftir ve malign transformasyon riski %50-90 arasındadır. Bu lezyonlardan kansere geçiş yıllar içinde yavaşça ilerler. UV maruziyeti, tütün ve alkol bu süreci hızlandırır.

Dudak kanseri geçer mi?

Erken evrede (Evre I-II) tanı alan dudak kanserinde cerrahi sonrası 5 yıllık sağkalım oranı %80-90’dır. Bu oran evre ilerledikçe düşer; Evre III’te %50-60, Evre IV’te %30-40’a iner. Rekürrens (nüksetme) riski ilk 2 yılda en yüksektir. Düzenli takip ve risk faktörlerinden kaçınma (güneş koruma, tütün bırakma) önemlidir.

Dudak kanseri nasıl geçer?

Dudak kanseri, cerrahi rezeksiyon ile tamamen çıkarılabilir. Erken evrede tek seanslık cerrahi yeterlidir. İleri evrede cerrahi sonrası radyoterapi ve/veya kemoterapi eklenebilir. Tedavi sonrası güneş koruyucu kullanımı, tütün ve alolden uzak durma nüks riskini azaltır. Doç. Dr. Şengül’e göre, hastaların tedavi sonrası düzenli kontrollere devam etmesi, erken nüks tespiti açısından kritiktir.

Dudak kanserine ne iyi gelir?

Tedavi sonrası iyileşmeyi destekleyen önlemler arasında: SPF 30+ içeren dudak balsamı ile güneş koruma, düzenli ağız hijyeni (klorheksidin gargarası), yumuşak ve besleyici diyet, sigara ve alkol kullanımının tamamen bırakılması yer alır. İyileşme sürecinde dudak nemlendiricileri ve doktor önerisiyle ağrı kesiciler kullanılabilir.

Dudak kanseri tehlikeli midir?

Erken evrede tanı alan dudak kanserleri, baş boyun kanserleri içinde en iyi prognoza sahip olanlardandır. Ancak tanı geciktiğinde lenf nodu metastazı ve uzak metastaz riski artar. İleri evrede 5 yıllık sağkalım %30-40’lara düşer. Erken tanı ve uygun tedavi ile bu riskler önemli ölçüde azaltılabilir.

Dudak kanseri kaç yaşında görülür?

Dudak kanseri çoğunlukla 50 yaş üzerinde görülür; tanı anında medyan yaş 60-65 civarındadır. Ancak risk faktörlerine erken yaşta maruz kalanlarda (aşırı güneş maruziyeti, tütün kullanımı) daha genç yaşlarda da görülebilir. ABD verilerine göre, vakaların %20’sinden azı 55 yaş altında tanı alır.

Dudak kanseri bulaşıcı mı?

Hayır, dudak kanseri bulaşıcı değildir. Ancak HPV enfeksiyonu (bazı baş boyun kanserlerinin nedeni) cinsel yolla bulaşabilir. HPV aşısı, HPV’ye bağlı kanser riskini azaltır. Dudak kanserinin kendisi başka bir kişiye geçmez.

Dudak kanseri öldürür mü?

Erken evrede (Evre I-II) tanı ve tedavi edilen dudak kanserinde ölüm riski düşüktür; 5 yıllık sağkalım %80-90’dır. Ancak ileri evrede (Evre IV) veya uzak metastaz gelişen hastalarda prognoz kötüleşir. Dünya genelinde dudak, oral kavite ve farenks kanserlerine bağlı yılda yaklaşık 355.000 ölüm gerçekleşir; bunların önemli bir kısmı geç tanı ve tedavi erişimindeki sorunlardan kaynaklanır.

Dudak kanseri ne kadar sürede olur?

Dudak kanseri gelişimi yıllar içinde yavaş bir süreçtir. Öncü lezyondan (lökoklazi, eritroplazi) invaziv kansere geçiş 5-15 yıl sürebilir. Ancak bu süre kişiden kişiye değişir; risk faktörlerine maruziyetin yoğunluğu ve süresi bu süreyi kısaltabilir. Düzenli ağız muayeneleri, bu süreçteki değişikliklerin erken fark edilmesini sağlar.

Dudak kanseri ameliyatı ne kadar sürer?

Ameliyat süresi tümörün boyutuna ve rekonstrüksiyon ihtiyacına göre değişir. Küçük lezyonların rezeksiyonu 30-60 dakika sürerken, büyük defektlerin rekonstrüksiyonu ile birlikte 2-5 saate kadar uzayabilir. Lokal anestezi altında yapılan küçük işlemlerde hasta aynı gün taburcu edilir.

Dudak kanseri ameliyatı nasıl yapılır?

Ameliyat, tümörün 5-10 mm sağlam doku marjı ile çıkarılması prensibine dayanır. Küçük lezyonlarda primer kapatma yeterliyken, büyük defektlerde V-Y flebi, Abbe-Estlander flebi veya serbest doku transferi uygulanır. Boyun lenf nodu tutulumu varsa, aynı seansta selektif veya radikal boyun diseksiyonu da yapılabilir.

Dudak yemek kanser yapar mı?

Dudak yemek (dudak ısırma, yalama) doğrudan kanser nedeni değildir. Ancak kronik irritasyon ve travma, özellikle diğer risk faktörleri (tütün, alkol, güneş) eşlik ettiğinde kanser gelişimini kolaylaştırabilir. Kronik dudak ısırma alışkanlığı olanlarda dudak mukozasında değişiklikler gelişebilir ve bu değişiklikler takip edilmelidir.

Dudak kanseri hangi bölüm bakar?

Dudak kanseri tanı ve tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım uygulanır. Tanı koyan ve ilk değerlendirmeyi yapan hekim genellikle kulak burun boğaz (KBB) uzmanıdır. Tedavi planlamasında tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve plastik cerrahi ekipleri de yer alır. İleri evre vakalarda tıbbi onkoloji uzmanı, sistemik tedavilerin planlanmasında sorumludur.

Dudak kanseri için hangi doktora gidilir?

Dudakta 3 haftadan uzun süren bir lezyon fark ederseniz, ilk olarak kulak burun boğaz (KBB) uzmanına başvurmalısınız. KBB uzmanı, biyopsi alarak tanı koyar ve gerekli görüntülemeleri planlar. Tanı sonrası tedavi, KBB, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve plastik cerrahi uzmanlarından oluşan multidisipliner ekip tarafından planlanır.

Dudak kanseri, erken tanı ve uygun tedavi ile yüksek sağkalım oranları sağlanabilen bir baş boyun kanseridir. Alt dudak kanseri özellikle güneş maruziyeti ile ilişkili olup, koruyucu önlemlerle (güneş koruyucu dudak balsamı, geniş kenarlı şapka) önlenebilir. Erken evrede cerrahi rezeksiyon, hem kanser kontrolünü hem de dudak fonksiyonunun korunmasını sağlar. İleri evrede ise multimodal tedavi yaklaşımları uygulanır.

Dudak kanseri hakkında kişisel durumunuzu değerlendirmek ve sorularınızı yanıtlamak için Doç. Dr. Nilay Şengül ile görüşebilirsiniz. Memorial Şişli Hastanesi’ndeki muayenehane randevusu için 444 7 888 numaralı hattı arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Bray F, Laversanne M, Sung H, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-263. — https://doi.org/10.3322/caac.21834
• Rumgay H, Colombet M, Ramos da Cunha A, et al. Global incidence of lip, oral cavity, and pharyngeal cancers by subsite in 2022. CA Cancer J Clin. 2025 — https://eprints.gla.ac.uk/370200/1/370200.pdf
• IARC GLOBOCAN 2022. Lip, Oral Cavity Cancer Fact Sheet — https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/cancers/1-lip-oral-cavity-fact-sheet.pdf
• NCCN Guidelines Version 1.2026. Head and Neck Cancers — Cancer of the Oral Cavity (Including Mucosal Lip) — https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/head-and-neck.pdf
• PMC/NIH. AJCC 8th Edition Staging of Oral Cavity Cancer — https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12883927/
• PMC/NIH. Lip, Oral Cavity, and Pharyngeal Cancers — Risk Factors and Prevention — https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12463713/
• CDC. Oral Cancer Risk Factors — https://www.cdc.gov/oralhealth/conditions/oral-cancer.html
• American Cancer Society. Cancer Facts & Figures 2024. Atlanta, GA: American Cancer Society; 2024.