Dr. Nilay Şengül

Kanser Türü

Mide Kanseri

👩‍⚕️ Doç. Dr. Nilay Şengül 🕑 20 dk okuma
Mide Kanseri

📌 Kısaca Bilmeniz Gerekenler

  • Mide kanseri, mide mukozasındaki glandüler epitel hücrelerinin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşur; dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon yeni vaka tanı almaktadır.
  • Lokalize hastalıkta 5 yıllık sağkalım oranı %78,1‘dir; bölgesel yayılımda %39,0’a, metastatik hastalıkta ise %8,1’e düşer.
  • PD-L1 CPS ≥5 metastatik hastalarda nivolumab + kemoterapi, kemoterapiye göre medyan sağkalımı 14,4 aya (vs 11,1 ay) uzatır; 4 yıllık sağkalım oranı %17’ye ulaşır.
  • Helicobacter pylori enfeksiyonu, mide kanserinin en önemli değiştirilebilir risk faktörüdür; eradikasyon tedavisi riski azaltır.

Mide kanseri, mide mukozasındaki glandüler epitel hücrelerinden kaynaklanan malign bir neoplazmdir. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon yeni vaka tanı almakta ve 768.000’dan fazla ölüm meydana gelmektedir. Hastalık erkeklerde kadınlara göre 2 kat daha sık görülür ve 55-74 yaş aralığında en yüksek insidansa sahiptir. Histolojik olarak adenokarsinom (%95) en sık görülen alt tiptir; Lauren sınıflandırmasına göre intestinal ve diffüz olmak üzere iki ana alt tipi vardır.

Mide Kanseri Nedir?

Mide kanseri, mide mukozasındaki glandüler epitel hücrelerinin kontrolsüz büyümesi sonucu oluşan malign bir tümördür. Hastalığın yaklaşık %95’i adenokarsinom tipindedir; diğer nadir tipler arasında lenfoma, gastrointestinal stromal tümör (GIST) ve nöroendokrin tümör yer alır. Lauren sınıflandırmasına göre intestinal tip (%50-60) ve diffüz tip (%30-40) olarak ikiye ayrılır. Intestinal tip Helicobacter pylori enfeksiyonu, diyet ve yaşam tarzı ile ilişkilidir; diffüz tip ise genetik faktörler ve CDH1 gen mutasyonu ile ilişkilidir.

Mide kanseri gelişimi çoğunlukla Correa kaskadı olarak bilinen adım adım ilerleyen bir süreçtir: normal mukoza → kronik gastrit → atrofi → intestinal metaplazi → displazi → invaziv karsinom. Bu süreç ortalama 10-20 yıl sürmektedir. Tümör lokalizasyonu da prognoz açısından önem taşır; gastroözofageal bileşke (GEJ) tümörleri özofagus kanseri gibi davranırken, mide gövdesi ve antrum tümörleri farklı biyolojik özellikler gösterir.

Moleküler alt tiplendirme de tedavi seçiminde kritik rol oynar. HER2 pozitiflik (%15-20), MSI-H/dMMR (%5-10) ve EBV pozitiflik (%8-10) tedavi seçiminde yol göstericidir. Özellikle HER2 pozitif metastatik hastalarda trastuzumab + kemoterapi standart 1. basamak tedavidir; KEYNOTE-811 çalışmasına göre pembrolizumab eklenmesi ORR’yi %47’dan %74’e yükseltmiştir.

Mide Kanseri Belirtileri

Mide kanseri belirtileri evreye ve tümör yerleşimine göre değişiklik gösterir. Erken evrede hastaların %60-80’i asemptomatiktir veya belirtiler benign mide hastalıklarıyla karıştırılabilir. Belirti veren hastalarda en sık görülen bulgular şunlardır:

  • Epigastrik ağrı veya rahatsızlık: Üst karın bölgesinde sürekli veya aralıklı ağrı; en sık görülen belirtidir ancak benign dispepsi ile karışabilir.
  • Erken doyma hissi: Az miktarda yemek yedikten sonra tokluk hissi; tümörün mide hacmini azaltması sonucu ortaya çıkar.
  • Şişkinlik ve gaz: Yemek sonrası karın şişkinliği ve gaz birikimi.
  • Mide bulantısı ve kusma: Özellikle pilorik bölge tümörlerinde obstrüksiyon sonucu gelişebilir.
  • İstemsiz kilo kaybı: Son 6 ayda vücut ağırlığının %5’inden fazlasının kaybedilmesi.
  • Gizli veya açık kanama: Melena (siyah, katran gibi dışkı) veya hematemez (kusturucu kusma); demir eksikliği anemisine yol açar.
  • Halsizlik ve anemi: Kronik gizli kanama sonucu demir eksikliği anemisi; hemoglobin <11 g/dL değerleri dikkat çekicidir.

Acil durum belirtileri de mevcuttur. Tam mide çıkışı tıkanıklığı (kusturucu kusma, şişkinlik), perforasyon (akut karın ağrısı, peritonit) veya ağır kanama (hemodinamik instabilite) acil cerrahi gerektirebilir. Bu durumlarda mortalite oranı yüksektir.

Mide Kanseri 1 Evre Belirtileri

Mide kanseri 1 evre belirtileri genellikle hafif veya belirsizdir. Hastaların çoğunluğu bu evrede asemptomatiktir. Belirti veren hastalarda hafif epigastrik rahatsızlık, geğirti, hafif mide bulantısı ve iştahsızlık görülebilir. Bu belirtiler gastrit veya ülser ile kolayca karıştırılabilir. Erken evrede tanı, genellikle endoskopik tarama veya başka bir nedenle yapılan üst GIS endoskopisi sırasında tesadüfen konulur.

Mide Kanseri 2 Evre Belirtileri

Mide kanseri 2 evre belirtileri daha belirgin hale gelmeye başlar. Sürekli epigastrik ağrı, erken doyma hissi, kilo kaybı ve halsizlik sık görülür. Karın ağrısı daha sürekli ve şiddetli olabilir. Demir eksikliği anemisi gelişebilir; hastalar solukluk, yorgunluk ve nefes darlığı şikayetleri ile başvurabilir. Bu evrede tanı, endoskopi ve biyopsi ile konulur.

Mide Kanseri 3 Evre Belirtileri

Mide kanseri 3 evre belirtileri daha belirgindir ve hastanın yaşam kalitesini etkiler. Şiddetli epigastrik ağrı, sürekli kilo kaybı, anemi, mide bulantısı ve kusma sıktır. Lenf nodu tutulumu varsa supraklaviküler (Virchow) lenf nodu büyümesi palpe edilebilir. Tümör karaciğere yayılım gösterdiyse hepatomegali ve sarılık görülebilir. Peritoneal yayılım varsa asit (karın içi sıvı birikimi) gelişebilir.

Mide Kanseri 4 Evre Belirtileri

Mide kanseri 4 evre belirtileri, metastatik hastalığın belirtilerini içerir. Şiddetli kacheksi (aşırı kilo kaybı ve kas atrofisi), karaciğer yetmezliği (sarılık, koagülasyon bozukluğu), kemik ağrıları (kemik metastazı varsa) ve nefes darlığı (akciğer metastazı varsa) görülebilir. Mide kanseri son evre hastalarda periton karsinomatozis, obstrüktif ikter ve malnutrisyon ölüm nedenleri arasındadır. Medyan sağkalım metastatik hastalıkta 8-13 ay arasındadır; nivolumab + kemoterapi ile bu süre 14,4 aya kadar uzayabilir.

Mide Kanseri Neden Olur?

Mide kanseri oluşumunda hem çevresel hem de genetik faktörler rol oynar. Hastalığın gelişiminde en önemli değiştirilebilir risk faktörleri şunlardır:

Risk FaktörüRisk ArtışıMekanizma
Helicobacter pylori2-6 katKronik gastrit, atrofi, intestinal metaplazi
Tuzlu / tütsülenmiş gıdalar1,5-2 katMukoza hasarı, nitrozamin oluşumu
Sigara1,5-2 katKronik inflamasyon, DNA hasarı
Aile öyküsü (1. derece)2-3 katCDH1, TP53, APC gen mutasyonları
Pernisiyöz anemi3-6 katAtrofik gastrit, intrinsic faktör eksikliği
Mide polipleri (adenomatöz)2-4 katAdenom-karsinom dizisi
Önceki mide rezeksiyonu2-5 katReflü gastrit, duodenogastrik reflü

Kalıtsal sendromlar arasında diffüz tip mide kanseri ile ilişkili CDH1 gen mutasyonu (herediter diffüz tip mide kanseri), Lynch sendromu, Li-Fraumeni sendromu ve FAP yer alır. CDH1 mutasyon taşıyıcılarında yaşam boyu mide kanseri riski %37-80 arasındadır; bu hastalarda proflaktik total gastrektomi tartışılmaktadır.

Koruyucu faktörler de mevcuttur. Taze sebze ve meyve tüketimi, C ve E vitamini alımı, aspirin kullanımı ve H. pylori eradikasyonu riski azaltmaktadır. H. pylori eradikasyonu, intestinal metaplazi öncesi evrelerde kanser riskini azaltır; metaplazi geliştikten sonra etkinliği sınırlıdır.

Mide Kanseri Evreleri

Mide kanseri evreleri, AJCC TNM 8. Baskı sınıflandırmasına göre belirlenir. Evreleme, tümörün mide duvarı katmanlarını ne ölçüde aştığına (T), bölgesel lenf nodu tutulumuna (N) ve uzak metastaz varlığına (M) dayanır. SEER verilerine göre, hastaların %32’si lokalize, %23’ü bölgesel ve %35’i metastatik evrede tanı almaktadır.

Evrelere göre 5 yıllık sağkalım oranları:

EvreTNM Tanımı5 Yıllık Sağkalım (%)Tedavi Yaklaşımı
Evre 0Karsinoma in situ (mukoza sınırlı)>95%Endoskopik rezeksiyon (EMR/ESD)
Evre IT1-T2, N0-N1, M070-90%Cerrahi (total/subtotal gastrektomi)
Evre IIT1-T3, N1-N3, M045-60%Cerrahi + adjuvan/perioperatif kemoterapi
Evre IIIT2-T4a, N1-N3, M025-45%Perioperatif kemoterapi + cerrahi
Evre IVHerhangi T, Herhangi N, M15-10%Sistemik tedavi

Mide Kanseri 1 Evre

Mide kanseri 1 evre, tümörün mukoza veya submukoza katmanlarına sınırlı olduğu, lenf nodu tutulumunun sınırlı olduğu erken evredir. 5 yıllık sağkalım oranı %70-90 arasındadır. T1a (mukoza sınırlı) tümörlerde endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR) veya endoskopik submukozal disseksiyon (ESD) küratif olabilir. T1b (submukoza invaze) ve T2 tümörlerde cerrahi rezeksiyon (total veya subtotal gastrektomi) gereklidir; D2 lenf nodu disseksiyonu standarttır.

Mide Kanseri 2 Evre

Mide kanseri 2 evre, tümörün muscularis propria veya serozaya ulaştığı, bölgesel lenf nodlarına sınırlı yayılım gösterdiği evredir. 5 yıllık sağkalım oranı %45-60 arasındadır. Tedavide cerrahi + adjuvan veya perioperatif kemoterapi uygulanır. FLOT protokolü (5-FU + leucovorin + oxaliplatin + docetaxel) perioperatif tedavide standarttır; FLOT4 çalışmasına göre medyan sağkalım 50 ay, pCR oranı %16’dır.

Mide Kanseri 3 Evre

Mide kanseri 3 evre, tümörün seroza veya perigastrik dokulara invaze olduğu, çok sayıda bölgesel lenf noduna (N2-N3) yayılım gösterdiği evredir. 5 yıllık sağkalım oranı %25-45 arasındadır. Tedavide perioperatif FLOT kemoterapi + cerrahi + adjuvan FLOT standart yaklaşımdır. R0 rezeksiyon (mikroskopik olarak tümör negatif cerrahi sınır) sağlanmalıdır; bu durum sağkalımı anlamlı şekilde etkiler.

Mide Kanseri 4 Evre

Mide kanseri 4 evre (metastatik hastalık), tümörün karaciğer, periton, akciğer veya kemik gibi uzak organlara yayılımını ifade eder. 5 yıllık sağkalım oranı %5-10 arasındadır. Mide kanseri 4 evre tedavi yaklaşımı moleküler profile göre kişiselleştirilir:

  • HER2 pozitif: Trastuzumab + kemoterapi (1. basamak); KEYNOTE-811 ile pembrolizumab eklenebilir (PD-L1 CPS ≥1)
  • HER2 negatif, PD-L1 CPS ≥5: Nivolumab + kemoterapi (CheckMate-649; medyan OS 14,4 ay)
  • HER2 negatif, PD-L1 CPS <5: Kemoterapi (FOLFOX, XELOX, FLOT)
  • MSI-H/dMMR: Pembrolizumab veya nivolumab monoterapi
  • Trastuzumab sonrası: Trastuzumab-deruxtecan (T-DXd; DESTINY-Gastric01)

Mide Kanseri Tedavisi

Mide kanseri tedavisi, evreye, tümör yerleşimine, moleküler profile ve hastanın genel durumuna göre kişiselleştirilir. Tedavi yaklaşımları lokalize hastalık (Evre 0-III) ve metastatik hastalık (Evre IV) olarak iki ana grupta ele alınır.

Lokalize Hastalık Tedavisi:

  1. Cerrahi tedavi: Mide kanseri tedavisinin temelini oluşturur. Total gastrektomi veya subtotal gastrektomi seçenekleri mevcuttur; D2 lenf nodu disseksiyonu standarttır.
  2. Perioperatif kemoterapi: Evre II-III hastalarda FLOT protokolü (4 siklus neoadjuvan + cerrahi + 4 siklus adjuvan) standarttır. FLOT4 çalışmasına göre medyan sağkalım 50 aydır.
  3. Adjuvan kemoterapi: Cerrahi sonrası tek başına fluoropirimidin (S-1, capecitabine) veya kombinasyon tedavileri uygulanabilir.
  4. Endoskopik tedavi: T1a (mukoza sınırlı) tümörlerde EMR/ESD küratif olabilir; Japon kriterlerine göre seçilmiş T1b tümörlerde de uygulanabilir.

Metastatik Hastalık Tedavisi:

  1. Sistemik kemoterapi: FOLFOX, XELOX, FLOT temel protokollerdir; 5-FU + cisplatin kombinasyonları da kullanılır.
  2. Hedefe yönelik tedaviler: Trastuzumab (HER2+), ramucirumab (anti-VEGFR2, 2. basamak), trastuzumab-deruxtecan (HER2+ refrakter).
  3. İmmünoterapi: Nivolumab + kemoterapi (PD-L1 CPS ≥5, CheckMate-649), pembrolizumab (MSI-H/dMMR, KEYNOTE-158).
  4. Paliatif cerrahi: Obstrüksiyon, kanama veya perforasyon varlığında palliatif rezeksiyon veya bypass gerekebilir.

Tedavi karşılaştırma tablosu:

Tedavi YöntemiEndikasyonMedyan OS/PFSYan Etkiler
FLOT (Perioperatif)Evre II-IIIOS: 50 ay / pCR: %16Nötropeni, diyare, nörotoksisite
Nivo + KemoterapiMetastatik, PD-L1 CPS ≥5OS: 14,4 ay / PFS: 8,3 ayHepatit, kolit, hipotirodi, pnömonit
Trastuzumab + KemoterapiMetastatik, HER2+OS: 13,8 ay / PFS: 6,7 ayKardiyotoksisite, miyelosüpresyon
Trastuzumab-DeruxtecanHER2+ refrakterORR: %43 / mPFS: 5,6 ayİnterstisyel akciğer hastalığı, miyelosüpresyon
Ramucirumab2. basamakOS: 5,2 ay (monoterapi)Hipertansiyon, kanama, tromboz

Mide Kanseri Ameliyatı

Mide kanseri ameliyatı, lokalize hastalığın temel tedavisidir. Ameliyatın amacı tümörün tam rezeksiyonu (R0) ve yeterli lenf nodu disseksiyonudur. D2 lenf nodu disseksiyonu (perigastrik ve bölgesel lenf nodlarının çıkarılması) standarttır ve en az 16 lenf nodunun değerlendirilmesi gerekir.

Ameliyat tipleri:

  • Total gastrektomi: Tüm midenin çıkarılması; özellikle proksimal mide, GEJ ve diffüz tip tümörlerde tercih edilir. Özofagojejunostomi anastomozu yapılır.
  • Subtotal/distal gastrektomi: Mide antrumunun ve distal gövdesinin çıkarılması; distal mide tümörlerinde tercih edilir. Gastrojejunostomi anastomozu yapılır.
  • Proksimal gastrektomi: Mide fundusunun ve kardiyanın çıkarılması; seçilmiş proksimal tümörlerde organ koruyucu yaklaşım olarak kullanılır.
  • Paliatif rezeksiyon: Metastatik hastalıkta obstrüksiyon, kanama veya perforasyon kontrolü için.

Cerrahi yaklaşım karşılaştırması:

YaklaşımHastanede KalışAğrıİyileşme SüresiOnc. Sonuç
Açık Cerrahi7-14 günYüksek6-8 haftaEşdeğer
Laparoskopik5-8 günOrta4-6 haftaEşdeğer
Robotik Cerrahi4-7 günDüşük3-5 haftaEşdeğer

Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, laparoskopik ve robotik gastrektomi, D2 lenf nodu disseksiyonu kalitesini korurken hastanede kalış süresini ve komplikasyon oranlarını azaltmaktadır. Ancak cerrahi yaklaşım seçimi, tümörün evresine, yerleşimine ve cerrahın deneyimine göre kişiselleştirilmelidir.

Mide kanseri ameliyatı sonrası ölüm riski, ameliyat tipine ve hastanın genel durumuna göre değişir. Total gastrektomi sonrası 30 günlük mortalite oranı %2-5 arasındadır. Major komplikasyonlar arasında anastomoz kaçağı (%3-8), pankreatik fistül, kanama ve pulmoner komplikasyonlar yer alır. ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) protokolü, hastanede kalış süresini ortalama 2-3 gün kısaltmaktadır.

Doç. Dr. Nilay Şengül’ün Klinik Değerlendirmesi

Klinik pratiğimde sıklıkla şunu gözlemliyorum: Mide kanseri tanısı alan hastaların yaklaşık %70’i tanı anında ileri evrede (Evre III-IV) başvurmaktadır. Bu durum, hastalığın erken evrede sessiz seyretmesi ve Türkiye’de üst GIS endoskopik tarama programlarının yeterince yaygınlaşmamasıyla ilişkilidir. Özellikle diffüz tip mide kanserinde tanı daha geç konulmakta ve prognoz daha kötü olmaktadır.

Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, moleküler profilleme mide kanser tedavisinde devrim niteliğinde bir değişim yaratmıştır. HER2 pozitiflik durumunun saptanması, hastaların %15-20’sinde trastuzumab ile sağkalımı uzatmaktadır. CheckMate-649 çalışması sonuçları, nivolumab + kemoterapi kombinasyonunun PD-L1 CPS ≥5 metastatik hastalarda medyan sağkalımı 14,4 aya çıkardığını göstermiştir. Bu nedenle tüm metastatik hastalarda HER2, PD-L1, MSI/MMR ve EBV analizi zorunludur.

Doç. Dr. Şengül, klinik pratiğinde FLOT perioperatif kemoterapi protokolünün Evre II-III mide kanserinde standart tedavi olduğunu vurguluyor. FLOT4 çalışması sonuçlarına dayanarak, bu protokolün medyan sağkalımı 50 aya çıkardığını ve pCR oranını %16’ya ulaştırdığını belirtmektedir. Ancak FLOT’un nötropeni ve nörotoksisite riskinin yüksek olduğunu, bu nedenle hasta seçiminin ve destekleyici tedavinin önemli olduğunu eklemektedir.

Tanıdan İyileşmeye: Süreç Nasıl İlerliyor?

  1. İlk Muayene ve Değerlendirme: Hastadan detaylı tıbbi öykü alınır; epigastrik ağrı, kilo kaybı, iştah değişikliği, H. pylori öyküsü, aile öyküsü ve diyet alışkanlıkları kaydedilir. Fizik muayenede abdominal kitle, hepatomegali, lenf nodu (Virchow nodu) ve asit değerlendirilir. Laboratuvar tetkiklerinde tam kan sayımı, demir profili, CEA, CA 19-9, karaciğer fonksiyon testleri ve kreatinin istenir.
  2. Görüntüleme ve Endoskopi: Üst GIS endoskopi + biyopsi altın standart tanı yöntemidir; tümörün yerleşimi, boyutu ve biyopsisi değerlendirilir. Kontrastlı karın-göğüs BT evreleme için standarttır. EUS (Endoskopik ultrason) T evrelemesinde üstündür. PET-BT peritoneal ve uzak metastaz değerlendirmesinde yardımcıdır.
  3. Cerrahi Süreç: Ameliyat öncesi anestezi değerlendirmesi, beslenme durumu ve kardiyak risk skorlaması yapılır. Perioperatif FLOT kemoterapi planlanan hastalarda 4 siklus neoadjuvan tedavi uygulanır. Ameliyat süresi ortalama 3-6 saat arasındadır; total gastrektomi subtotal gastrektomiye göre daha uzun sürer. D2 lenf nodu disseksiyonu standarttır.
  4. Hastanede Kalış ve Taburculuk: ERAS protokolü uygulanan hastalarda 5-8 gün hastanede kalış öngörülür. Taburculuk öncesi oral beslenme tolere edilmeli, ağrı kontrolü sağlanmalı ve drenaj çıkarılmalıdır. Total gastrektomi sonrası vitamin B12, demir ve kalsiyum replasmanı ömür boyu devam etmelidir.
  5. Taburcu Sonrası İyileşme: İlk 2 hafta hafif aktivite önerilir; ağır kaldırma (>5 kg) 4-6 hafta boyunca kısıtlanır. Beslenme: küçük sık öğünler, protein ağırlıklı diyet, sıvı alımı yemekler arasında. İşe dönüş, cerrahi yaklaşıma göre 4-8 hafta arasında değişir. Adjuvan kemoterapi, cerrahi sonrası 6-8 hafta içinde başlatılır. Takip programı: ilk 2 yılda 3-6 ayda bir, sonraki 3 yılda 6 ayda bir CEA ve görüntüleme ile yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mide Kanseri Nasıl Olur?

Mide kanseri, mide mukozasındaki hücrelerin genetik mutasyonlar sonucu kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur. Correa kaskadı olarak bilinen süreç ortalama 10-20 yıl sürer: kronik gastrit → atrofi → intestinal metaplazi → displazi → invaziv karsinom. Helicobacter pylori enfeksiyonu, tuzlu/tütsülenmiş gıdalar, sigara ve aile öyküsü en önemli risk faktörleridir.

Mide Kanseri Nasıl Anlaşılır?

Mide kanseri erken evrede genellikle sessiz seyreder ve belirti vermeyebilir. Belirti veren hastalarda epigastrik ağrı, erken doyma hissi, kilo kaybı, halsizlik, mide bulantısı ve kusma, melena (siyah dışkı) ve demir eksikliği anemisi en sık görülen bulgulardır. Tanıda üst GIS endoskopi + biyopsi altın standarttır.

Mide Kanseri Ne Yemeli?

Mide kanseri hastaları ve risk grubundaki bireyler taze sebze ve meyve, tam tahıllar, yağsız protein kaynakları (balık, tavuk, baklagiller) tüketmelidir. Antioksidan açısından zengin gıdalar (brokoli, ıspanak, havuç, turunçgiller) koruyucudur. Tuzlu, tütsülenmiş, işlenmiş et ürünleri, aşırı alkol ve sigara tüketiminden kaçınılmalıdır. Ameliyat sonrası küçük sık öğünler ve protein ağırlıklı diyet önerilir.

Mide Kanserine Ne İyi Gelir?

Mide kanserine iyi gelen yaklaşımlar arasında erken tanı, cerrahi rezeksiyon, perioperatif kemoterapi (FLOT) ve moleküler profile göre kişiselleştirilmiş sistemik tedavi yer alır. HER2 pozitif hastalarda trastuzumab, PD-L1 CPS ≥5 metastatik hastalarda nivolumab + kemoterapi, MSI-H/dMMR hastalarda pembrolizumab etkilidir. Beslenme desteği ve psikososyal destek de tedavi sürecinin ayrılmaz parçasıdır.

Mide Kanseri Genetik Mi?

Mide kanseri çoğunlukla sporadik (kazanılmış) olmakla birlikte, yaklaşık %1-3‘ü kalıtsal sendromlarla ilişkilidir. CDH1 gen mutasyonu herediter diffüz tip mide kanseri nedeni olup, taşıyıcılarda yaşam boyu risk %37-80 arasındadır. Lynch sendromu, Li-Fraumeni sendromu ve FAP da mide kanseri riskini artırır. Aile öyküsü olan bireylerde genetik danışmanlık önerilir.

Mide Kanseri Kan Tahlilinde Belli Olur Mu?

Mide kanseri doğrudan kan tahlili ile tanı alamaz. Ancak demir eksikliği anemisi (tam kan sayımı), CEA ve CA 19-9 tümör belirteçleri, karaciğer fonksiyon bozuklukları kan testlerinde saptanabilir. Günümüzde sirküle eden tümör DNA (ctDNA) analizleri minimal rezidüel hastalık takibinde araştırma aşamasındadır. Tanı için endoskopi ve biyopsi altın standarttır.

Mide Ve Kalın Bağırsak Kanseri Belirtileri

Mide ve kalın bağırsak kanseri belirtileri bazı benzerlikler gösterse de farklılıklar da vardır. Her ikisinde de kilo kaybı, halsizlik, anemi ve istemsiz kilo kaybı görülebilir. Mide kanserinde epigastrik ağrı, erken doyma, mide bulantısı ve melena daha belirginken; kalın bağırsak kanserinde defekasyon alışkanlıklarında değişiklik, idrarda/dışkıda kan ve karın ağrısı daha sıktır. Her iki hastalıkta da erken tanı için endoskopik tarama önemlidir.

Mide Kanseri Tedavisi Var Mı?

Evet, mide kanseri tedavisi mevcuttur ve seçenekler oldukça geniştir. Lokalize hastalıkta cerrahi (total/subtotal gastrektomi) + perioperatif kemoterapi (FLOT) temel tedavidir. Metastatik hastalıkta HER2 durumuna, PD-L1 CPS skoruna ve MSI/MMR durumuna göre trastuzumab, nivolumab + kemoterapi, pembrolizumab veya kemoterapi monoterapisi kullanılır. Tedavi planı evre, moleküler profil ve hasta durumuna göre kişiselleştirilir.

Mide Kanseri Öldürür Mü?

Mide kanseri ölümcül olabilir, ancak erken evrede tanı alan hastalarda küratif tedavi mümkündür. Lokalize hastalıkta 5 yıllık sağkalım %78,1’dir. Metastatik hastalıkta ise modern tedavi seçenekleri (immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler) sağkalımı uzatmaktadır; nivolumab + kemoterapi ile medyan sağkalım 14,4 aya kadar çıkabilir. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 768.000 kişi mide kanserinden hayatını kaybetmektedir.

Mide Kanseri Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Mide kanseri ameliyatı süresi, ameliyat tipine ve yaklaşıma göre değişir. Subtotal gastrektomi ortalama 3-4 saat, total gastrektomi 4-6 saat, laparoskopik/robotik yaklaşımda 4-7 saat sürebilir. D2 lenf nodu disseksiyonu, tümörün yerleşimi, obezite ve önceki ameliyatlar süreyi etkiler. Perioperatif kemoterapi alan hastalarda cerrahi, neoadjuvan tedavi sonrası 4-6 hafta içinde planlanır.

Mide kanseri, erken evrede tanı aldığında cerrahi ve perioperatif kemoterapi ile küratif tedavi imkanı sunan, ancak ileri evrede mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Lokalize hastalıkta 5 yıllık sağkalım oranı %78,1‘dir ve FLOT perioperatif kemoterapi protokolü bu oranı önemli ölçüde artırmaktadır. Metastatik hastalıkta ise moleküler profilleme temelli kişiselleştirilmiş tedavi, sağkalımı önemli ölçüde uzatmaktadır. Özellikle HER2 pozitif hastalarda trastuzumab ve PD-L1 CPS ≥5 hastalarda nivolumab + kemoterapi, yeni tedavi standartları oluşturmuştur.

Doç. Dr. Nilay Şengül’e göre, mide kanserinde erken tanı ve moleküler profilleme en kritik faktörlerdir. Helicobacter pylori eradikasyonu, tuzlu ve tütsülenmiş gıdalardan kaçınma, taze sebze-meyve tüketimi ve düzenli üst GIS endoskopik tarama riski azaltmaktadır. Aile öyküsü olan bireylerde genetik danışmanlık ve erken tarama programları hayat kurtarıcı olabilir.

Mide kanseri hakkında kişisel durumunuzu değerlendirmek ve sorularınızı yanıtlamak için Doç. Dr. Nilay Şengül ile görüşebilirsiniz. Memorial Şişli Hastanesi’ndeki muayenehane randevusu için 444 7 888 numaralı hattı arayabilirsiniz.

Kaynaklar
  • SEER (Surveillance, Epidemiology, and End Results), “Cancer Stat Facts: Stomach (Gastric) Cancer” — https://seer.cancer.gov/statfacts/html/stomach.html
  • NIH/NCI, “Stomach (Gastric) Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional Version” — https://www.cancer.gov/types/stomach/hp/stomach-treatment-pdq
  • Al-Batran SE et al., “Perioperative Chemotherapy with FLOT4 versus FLOT in Locally Advanced Gastric or Gastro-Oesophageal Junction Cancer”, New England Journal of Medicine, 2019
  • Janjigian YY et al., “First-Line Nivolumab plus Chemotherapy versus Chemotherapy Alone for Advanced Gastric, Gastro-Oesophageal Junction, and Oesophageal Adenocarcinoma (CheckMate-649)”, Lancet, 2021
  • Janjigian YY et al., “Pembrolizumab plus Trastuzumab and Chemotherapy for HER2+ Metastatic Gastric Cancer (KEYNOTE-811)”, New England Journal of Medicine, 2023
  • Shitara K et al., “Trastuzumab Deruxtecan in Previously Treated HER2-Positive Gastric Cancer (DESTINY-Gastric01)”, New England Journal of Medicine, 2020
  • NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Gastric Cancer, Version 2.2024 — https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/
  • AJCC TNM Staging Manual, 8th Edition, Springer, 2017
  • WHO Classification of Tumours: Digestive System Tumours, 5th Edition, 2019
  • GLOBOCAN 2022, International Agency for Research on Cancer (IARC), World Health Organization — https://gco.iarc.fr/today

Doç. Dr. Nilay Şengül
Yazar

Doç. Dr. Nilay Şengül

Tıbbi Onkoloji Uzmanı. Meme, akciğer, kolon ve mide kanseri başta olmak üzere immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve genetik profilleme alanlarında hasta odaklı yaklaşımıyla hizmet vermektedir.

Hakkında ›

Sağlığınız için ilk adımı bugün atın

Tanı, tedavi seçenekleri ve ikinci görüş için Doç. Dr. Nilay Şengül ile iletişime geçebilir, online randevu oluşturabilirsiniz.

Doç. Dr. Nilay Şengül
Doç. Dr. Nilay Şengül Tıbbi Onkoloji Uzmanı
Merhaba 👋
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Görüşme Başlatın